‘साधारणत: ४० अंशांच्या पुढे स्वाइन फ्लूचा विषाणू वातावरणात तगच धरत नाही,’ असा दावा तीन वर्षांपूर्वी आरोग्य क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी केला होता. मात्र, एन उन्हाळ्यात त्याला छेद देत राज्यभर सध्या स्वाइनचीच दहशत निर्माण झाली आहे. स्वाइन फ्लूच्या उद्रेकामुळे राज्यभर चिंतेचे वातावरण आहे. या आजाराच्या एकंदर ऑडिटवर नजर टाकली, तर राज्यात आतापर्यंत ३५५४ जणांना स्वाइन फ्लूने मगरमिठी मारल्याचे समोर येत आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, यापैकी २२१ जण दगावले आहेत. एकट्या पुणे विभागात सर्वाधिक मृत्यू झाले आहेत. पुण्यात आतापर्यंत ८७ जणांना या आजाराने प्राण गमवावे लागले, असे आरोग्य विभागाच्या नोंदी म्हणतात. एकंदर राज्याचा विचार केला, तर या आजाराने आरोग्य यंत्रणाच व्हेंटिलेटरवर जाते की काय, अशी पॅनिक अवस्था आहे.
Maharashtra Times28 May 2017, 4:00 am
आनंद कस्तुरे
महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममहाराष्ट्र स्वाइनच्या मगरमिठीत
anand.kasture@timesgroup.com ‘साधारणत: ४० अंशांच्या पुढे स्वाइन फ्लूचा विषाणू वातावरणात तगच धरत नाही,’ असा दावा तीन वर्षांपूर्वी आरोग्य क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी केला होता. मात्र, एन उन्हाळ्यात त्याला छेद देत राज्यभर सध्या स्वाइनचीच दहशत निर्माण झाली आहे. स्वाइन फ्लूच्या उद्रेकामुळे राज्यभर चिंतेचे वातावरण आहे. या आजाराच्या एकंदर ऑडिटवर नजर टाकली, तर राज्यात आतापर्यंत ३५५४ जणांना स्वाइन फ्लूने मगरमिठी मारल्याचे समोर येत आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, यापैकी २२१ जण दगावले आहेत. एकट्या पुणे विभागात सर्वाधिक मृत्यू झाले आहेत. पुण्यात आतापर्यंत ८७ जणांना या आजाराने प्राण गमवावे लागले, असे आरोग्य विभागाच्या नोंदी म्हणतात. एकंदर राज्याचा विचार केला, तर या आजाराने आरोग्य यंत्रणाच व्हेंटिलेटरवर जाते की काय, अशी पॅनिक अवस्था आहे.
अन्य आजारांप्रमाणे स्वाइन फ्लूचा इन्फ्लुएंझा ए विषाणू स्थिर नाही. चोरपावलाने शरीरात प्रवेश करणारा हा विषाणू श्वसनसंस्थेवर ताबा मिळवतो. त्यामुळेच त्याचे असे अचानक येणे शरीराचे संतुलन बिघडवणारे ठरते. हा परजीवी विषाणू सतत रचनेत जनुकीय बदल घडवून आणतो. त्यामुळे त्याच्या निदानावर ठोस उपाय अथवा लस वैद्यकशास्त्राकडे नाही. राज्यात जानेवारीपासून आतापर्यंत ३५५३ जणांना स्वाइन फ्लूने बाधित केले आहे. त्यापैकी २२१ जणांना प्राण गमवावे लागले आहेत. या आजाराच्या मृत्यूचे विभागवार विश्लेषण केले, तर याची गंभीरता लक्षात येते. आतापर्यंत स्वाइन फ्लूने एकट्या पुणे विभागात ८७ जणांचे प्राण घेतले. त्याखालोखाल नाशिक आणि औरंगाबादचा क्रमांक लागतो. नाशिक विभागात ३६, तर औरंगाबाद विभागात ३० जण दगावले आहेत. कोल्हापूर विभागातही ९ जणांचा मृत्यू झालाय. राज्यात दगावलेल्या एकूण रुग्णांपैकी निम्मे रुग्ण हे एकट्या पश्चिम महाराष्ट्रातील आहेत.
जानेवारीपासून अवघ्या पाच महिन्यांत ८ लाख ३८ हजार ३८ संशयित रुग्णांच्या घशातील द्रवाचे नमुने आरोग्य विभागाने तपासले. त्यापैकी ३५५३ जणांना या आजाराने मिठी मारल्याचे स्पष्ट झाले. राज्यात आजघडीला स्वाइन फ्लूचे २४४७ रुग्ण विविध रुग्णालयांमध्ये उपचार घेत आहेत. त्यापैकी १७१ जण व्हेंटिलेटरवर एकेका श्वासासाठी झगडत आहेत, असे आरोग्य विभागाच्या नोंदी म्हणतात. यावरून एकंदर आरोग्ययंत्रणा व्हेंटिलेटवर गेल्याचे दिसून येते.
आकडे बोलतात...
विभाग - मृत्यू
मुंबई- ६
ठाणे- २
पुणे- ८७
कोल्हापूर- ९
नाशिक- ३६
औरंगाबाद - ३०
लातूर- २
अकोला- २१
नागपूर- २८
------
एकूण- २२१
का होतो स्वाइन फ्लू?
इन्फ्लुएंझा विषाणूमुळे हा आजार मिठी मारतो. साधारणपणे यातला विषाणू फुप्फुसांवर हल्ला करत असल्याने त्याला श्वसनाचा आजारही म्हटले जाते. याचे विषाणू दीर्घकाळ हवेत जिवंत राहू शकतात. हिवाळा, पावसाळ्याच्या काळातील दमट व कोंदट वातावरण त्याला पोषक ठरते. हवेच्या वेगासोबत माणसांमुळे ही साथ झपाट्याने पसरते. पाणपक्षी या आजाराचे मूळ वाहक मानले जातात. त्यानंतर हा विषाणू कोंबड्या, डुकरांमार्फत माणसात संक्रमित झाला. त्यामुळेच आज फ्लू विषाणूच्या जीवनक्रमात डुकराची भूमिका मोठी मानली जाते.
का पसरते साथ?
या विषाणूला जनुकीय बदल करण्यासाठी डुकराचे शरीर यंत्रासारखे काम करते. रूप बदललेला हा नवा विषाणू मग डुकरातून माणसांत संक्रमित होतो आणि त्याची प्रसाराची क्षमता पुन्हा वेगाने वाढते. त्याचा डुकरांवर परिणाम होत नाही. मात्र, माणसातील रोग प्रतिकारशक्ती त्या तुलनेत कमी असल्याने तो माणसांमध्ये झपाट्याने वाढतो.
सावधगिरी हाच उपाय
स्वाइन फ्लूच्या विषाणूचा कालावधी एक ते सात दिवस असतो. हवा, रुग्णाच्या शिंकेतील कण, खोकल्यातून उडणाऱ्या थेंबावाटे तो झपाट्याने पसरतो. थंड हवामानात वाऱ्याचा वेग कमी असल्याने हे थेंब हवेत तरंगतात. त्यामुळे तो वेगाने वाढतो. बंद खोलीत हे विषाणू आठ ते दहा तासांपर्यंत जिवंत राहू शकतात. फ्लू झाल्यामुळे मिळणारी प्रतिकारशक्ती क्षीण होते. त्यामुळे एका सीझनला आपल्याला फ्लू झाला तरी पुढल्या सीझनसाठी आपल्याला इम्युनिटी मिळत नाही. शिवाय ही इम्युनिटी त्या त्या विषाणूपुरती असते.
लसीकरण
स्वाइन फ्लूवरील उपचारांबाबत विविध पॅथींमध्ये दावे केले जातात. अॅलोपॅथी या जगमान्य उपचारपद्धतीत त्यावर ठोस अशी लस नाही. त्यामुळे या पॅथीत प्रॅक्टिस करणारा एकही तज्ज्ञ या लसीकरणावर दावा करीत नाही. मात्र, होमिओपॅथी, आयुर्वेदात त्यावर उपचार असल्याचा दावा केला जात आहे. मात्र त्यालाही शास्त्रीय पुराव्यांचे आधार नाहीत. त्यामुळे एकंदर पाहता या आजाराला वेसण घालण्यासाठी वैद्यकशास्त्राकडे सध्या कोणतीही ठोस उपाय यंत्रणा नाही.
We use cookies and other tracking technologies to provide services in line with the preferences you reveal while browsing the Website to show personalize content and targeted ads, analyze site traffic, and understand where our audience is coming from in order to improve your browsing experience on our Website. By continuing to browse this Website, you consent to the use of these cookies. If you wish to object such processing, please read the instructions described in our privacy policy/cookie policy.